Calculs de dérivées : Pour se remettre en jambes :) - Exercice 1

30 min
40
Un rappel de toutes les formules vues en terminales.
Pour chacune des fonctions ff proposées, déterminer la fonction dérivée f′f'
Question 1

f(x)=(3x2−5x+2)(4x−1)f\left(x\right)=\left(3x^2-5x+2\right)\left(4x-1\right)

Correction
ff est dérivable sur R\mathbb{R} car toute fonction polynôme est dérivable sur R\mathbb{R} .
    Deˊriveˊe du produit\text{\purple{Dérivée du produit}}
On considère deux fonctions uu et vv, dérivables sur un intervalle II alors
(uv)′=u′v+uv′\left(uv\right)'=u'v+uv'
On reconnaît la forme (uv)′=u′v+uv′\color{red}\boxed{\left(uv\right)'=u'v+uv'} avec u(x)=3x2−5x+2u\left(x\right)=3x^2-5x+2 et v(x)=4x−1v\left(x\right)=4x-1
Ainsi : u′(x)=6x−5u'\left(x\right)=6x-5 et v′(x)=4v'\left(x\right)=4.
Il vient alors que :
f(x)=(3x2−5x+2)(4x−1)f\left(x\right)=\left(3x^2-5x+2\right)\left(4x-1\right)
f′(x)=(6x−5)×(4x−1)+(3x2−5x+2)×4f'\left(x\right)=\left(6x-5\right)\times \left(4x-1\right)+\left(3x^2-5x+2\right)\times 4
f′(x)=24x2−6x−20x+5+12x2−20x+8f'\left(x\right)=24x^2-6x-20x+5+12x^2-20x+8
Ainsi :
f′(x)=36x2−46x+13f'\left(x\right)=36x^2-46x+13

Question 2

f(x)=(−2x3+6x−1)e4x−3f\left(x\right)=\left(-2x^3+6x-1\right)e^{4x-3}

Correction
ff est dérivable sur R\mathbb{R} comme produit de fonctions dérivables sur R\mathbb{R} .
    Deˊriveˊe du produit\text{\purple{Dérivée du produit}}
On considère deux fonctions uu et vv, dérivables sur un intervalle II alors
(uv)′=u′v+uv′\left(uv\right)'=u'v+uv'
On reconnaît la forme (uv)′=u′v+uv′\color{red}\boxed{\left(uv\right)'=u'v+uv'} avec u(x)=−2x3+6x−1u\left(x\right)=-2x^3+6x-1 et v(x)=e4x−3v\left(x\right)=e^{4x-3}
Ainsi : u′(x)=6x2+6u'\left(x\right)=6x^2+6 et v′(x)=4e4x−3v'\left(x\right)=4e^{4x-3}.
Il vient alors que :
f′(x)=(−6x2+6)×e4x−3+(−2x3+6x−1)×(4e4x−3)f'\left(x\right)=\left(-6x^2+6\right)\times e^{4x-3}+\left(-2x^3+6x-1\right)\times \left(4e^{4x-3}\right)
f′(x)=(−6x2+6)×e4x−3+(−8x3+24x−4)×e4x−3f'\left(x\right)=\left(-6x^2+6\right)\times e^{4x-3}+\left(-8x^3+24x-4\right)\times e^{4x-3}
f′(x)=(−6x2+6−8x3+24x−4)e4x−3f'\left(x\right)=\left(-6x^2+6-8x^3+24x-4\right)e^{4x-3}
Finalement :
f′(x)=(−8x3−6x2+24x+2)e4x−3f'\left(x\right)=\left(-8x^3-6x^2+24x+2\right)e^{4x-3}

Question 3

f(x)=(2cos(x) +3sin(x) +5)4f\left(x\right)={\left(2{\mathrm{cos} \left(x\right)\ }+3{\mathrm{sin} \left(x\right)\ }+5\right)}^4

Correction
ff est dérivable sur R\mathbb{R} comme composées de fonctions dérivables sur R\mathbb{R} .
  • (un)′=n×u′×un−1\left(u^{n} \right)^{'} =n\times u'\times u^{n-1}
  • On reconnaît ici unu^{n} où u(x)=2cos(x) +3sin(x) +51u\left(x\right)=2{\mathrm{cos} \left(x\right)\ }+3{\mathrm{sin} \left(x\right)\ }+51 et n=4n=4. Ainsi u′(x)=−2sin(x) +3cos(x)u'\left(x\right)=-2{\mathrm{sin} \left(x\right)\ }+3{\mathrm{cos} \left(x\right)}.
    Il en résulte que :
    f′(x)=4(−2sin(x) +3cos(x) )(2cos(x) +3sin(x) +5)3f'\left(x\right)={4\left(-2{\mathrm{sin} \left(x\right)\ }+3{\mathrm{cos} \left(x\right)\ }\right)\left(2{\mathrm{cos} \left(x\right)\ }+3{\mathrm{sin} \left(x\right)\ }+5\right)}^3
    Finalement :
    f′(x)=(−8sin(x) +12cos(x) )(2cos(x) +3sin(x) +5)3f'\left(x\right)={\left(-8{\mathrm{sin} \left(x\right)\ }+12{\mathrm{cos} \left(x\right)\ }\right)\left(2{\mathrm{cos} \left(x\right)\ }+3{\mathrm{sin} \left(x\right)\ }+5\right)}^3

    Question 4

    f(x)=ln(ln(x) ) f\left(x\right)={\mathrm{ln} \left({\mathrm{ln} \left(x\right)\ }\right)\ }

    Correction
    ff est dérivable si et seulement si : ln(x) >0⟹x>1{\mathrm{ln} \left(x\right)\ }>0\Longrightarrow x>1
    ff est dérivable sur ]1;+∞[\left]1;+\infty\right[
  • (ln⁡(u))′=u′u\left(\ln \left(u\right)\right)^{'} =\frac{u'}{u}
  • On a : u(x)=ln(x)u\left(x\right)=\mathrm{ln} \left(x\right) et u′(x)=1xu'\left(x\right)=\frac{1}{x}
    Il vient alors que :
    f′(x)=1xln(x) f'\left(x\right)=\frac{\frac{1}{x}}{{\mathrm{ln} \left(x\right)\ }}
    Ainsi :
    f′(x)=1xln(x) f'\left(x\right)=\frac{1}{x{\mathrm{ln} \left(x\right)\ }}

    Question 5

    f(x)=2cos(3x) +x2+6f\left(x\right)=\sqrt{2{\mathrm{cos} \left(3x\right)\ }+x^2+6}

    Correction
  • (u)′=u′2u\left(\sqrt{u} \right)^{'} =\frac{u'}{2\sqrt{u} }
  • ff est dérivable si et seulement si 2cos(3x) +x2+6>02{\mathrm{cos} \left(3x\right)\ }+x^2+6>0 .
    Pour tout réel xx, nous savons que −1≤cos(3x)≤1-1\le\mathrm{cos} \left(3x\right)\le1 ainsi 2cos(3x)+6>02\mathrm{cos} \left(3x\right)+6>0 .
    Pour tout réel xx, il en résulte que 2cos(3x) +x2+6>02{\mathrm{cos} \left(3x\right)\ }+x^2+6>0
    ff est dérivable sur ]−∞;+∞[\left]-\infty;+\infty\right[
    On reconnaît ici u\sqrt{u} où u(x)=2cos(3x) +x2+6u\left(x\right)=2{\mathrm{cos} \left(3x\right)\ }+x^2+6. Ainsi u′(x)=−6sin(3x) +2xu'\left(x\right)=-6{\mathrm{sin} \left(3x\right)\ }+2x.
    Il en résulte que :
    f′(x)=−6sin(3x) +2x22cos(3x) +x2+6f'\left(x\right)=\frac{-6{\mathrm{sin} \left(3x\right)\ }+2x}{2\sqrt{2{\mathrm{cos} \left(3x\right)\ }+x^2+6}}

    Question 6

    On admet que ff est dérivable sur ]2;+∞[\left]2;+\infty \right[.
    f(x)=cos(12−x) f\left(x\right)={\mathrm{cos} \left(\frac{1}{2-x}\right)\ }

    Correction
    Soit g(x)=12−xg\left(x\right)=\frac{1}{2-x}
    gg est dérivable sur ]2;+∞[\left]2;+\infty \right[.
      Deˊriveˊe de l’inverse\text{\purple{Dérivée de l’inverse}}
    On considère une fonction vv dérivable sur un intervalle II alors
    (1v)′=−v’v2\left(\frac{1}{v} \right)^{'} =\frac{-v’}{v^{2} }
    On reconnaît la forme (1v)′=−v′v2\left(\frac{1}{v} \right)^{'} =\frac{-v'}{v^{2} } avec v(x)=2−xv\left(x\right)=2-x
    Ainsi : v′(x)=−1v'\left(x\right)=-1.
    Il vient alors que :
    g′(x)=−(−1)(2−x)2g'\left(x\right)=\frac{-\left(-1\right)}{\left(2-x\right)^{2} }
    g′(x)=1(2−x)2g'\left(x\right)=\frac{1}{\left(2-x \right)^{2} }

    On a donc f(x)=cos(12−x) f\left(x\right)={\mathrm{cos} \left(\frac{1}{2-x}\right)\ } que l'on peut écrire f(x)=cos(g(x)) f\left(x\right)={\mathrm{cos} \left(g\left(x\right)\right)\ } .
  • (cos⁡(u))′=−u′sin⁡(u)\left(\cos \left(u\right)\right)^{'} =-u'\sin \left(u\right)
  • On reconnaît ici cos⁡(u)\cos \left(u\right) où u(x)=g(x)=12−xu\left(x\right)=g\left(x\right)=\frac{1}{2-x} . Ainsi u′(x)=g′(x)=1(2−x)2u'\left(x\right)=g'\left(x\right)=\frac{1}{\left(2-x \right)^{2} }.
    Il en résulte que :
    f′(x)=−1(2−x)2×sin⁡(2x+3)f'\left(x\right)=-\frac{1}{\left(2-x \right)^{2} }\times\sin \left(2x+3\right)
    que l'on peut écrire : f′(x)=−sin⁡(2x+3)(2−x)2f'\left(x\right)=-\frac{\sin \left(2x+3\right)}{\left(2-x \right)^{2} }
    Question 7

    Soit ff la fonction dérivable sur ]0;+∞[\left]0;+\infty \right[ et définie par f(x)=2x−3x+45x+3x+3f\left(x\right)=\frac{2\sqrt{x}-3x+4}{5x+3\sqrt{x}+3}

    Correction
      Deˊriveˊe du quotient\text{\purple{Dérivée du quotient}}
    On considère deux fonctions uu et vv, dérivables sur un intervalle II alors
    (uv)′=u′v−uv′v2\left(\frac{u}{v} \right)^{'} =\frac{u'v-uv'}{v^{2} }
    Soit f(x)=2x−3x+45x+3x+3f\left(x\right)=\frac{2\sqrt{x}-3x+4}{5x+3\sqrt{x}+3} . ff est dérivable sur ]0;+∞[\left]0;+\infty \right[ .
    On reconnaît la forme (uv)′=u′v−uv′v2\left(\frac{u}{v} \right)^{'} =\frac{u'v-uv'}{v^{2} } avec u(x)=2x−3x+4u\left(x\right)=2\sqrt{x}-3x+4 et v(x)=5x+3x+3v\left(x\right)=5x+3\sqrt{x}+3.
    Ainsi u′(x)=2×12x−3u'\left(x\right)=2\times \frac{1}{2\sqrt{x}}-3 et v′(x)=5+32xv'\left(x\right)=5+\frac{3}{2\sqrt{x}}
    Il vient alors que :
    f′(x)=(2×12x−3)×(5x+3x+3)−(2x−3x+4)×(5+32x)(5x+3x+3)2f'\left(x\right)=\frac{\left(2\times \frac{1}{2\sqrt{x}}-3\right)\times \left(5x+3\sqrt{x}+3\right)-\left(2\sqrt{x}-3x+4\right)\times \left(5+\frac{3}{2\sqrt{x}}\right)}{{\left(5x+3\sqrt{x}+3\right)}^2}
    f′(x)=(1x−3)×(5x+3x+3)−(2x−3x+4)×(5+32x)(5x+3x+3)2f'\left(x\right)=\frac{\left(\frac{1}{\sqrt{x}}-3\right)\times \left(5x+3\sqrt{x}+3\right)-\left(2\sqrt{x}-3x+4\right)\times \left(5+\frac{3}{2\sqrt{x}}\right)}{{\left(5x+3\sqrt{x}+3\right)}^2}
    f′(x)=1x×5x+1x×3x+1x×3−15x−9x−9−(10x−15x+20+2x×32x−3x×32x+4×32x)(5x+3x+3)2f'\left(x\right)=\frac{\frac{1}{\sqrt{x}}\times 5x+\frac{1}{\sqrt{x}}\times 3\sqrt{x}+\frac{1}{\sqrt{x}}\times 3-15x-9\sqrt{x}-9-\left(10\sqrt{x}-15x+20+2\sqrt{x}\times \frac{3}{2\sqrt{x}}-3x\times \frac{3}{2\sqrt{x}}+4\times \frac{3}{2\sqrt{x}}\right)}{{\left(5x+3\sqrt{x}+3\right)}^2}
    f′(x)=5xx+3xx+3x−15x−9x−9−(10x−15x+20+3×2x2x−9x2x+122x)(5x+3x+3)2f'\left(x\right)=\frac{\frac{5x}{\sqrt{x}}+\frac{3\sqrt{x}}{\sqrt{x}}+\frac{3}{\sqrt{x}}-15x-9\sqrt{x}-9-\left(10\sqrt{x}-15x+20+\frac{3\times 2\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}-\frac{9x}{2\sqrt{x}}+\frac{12}{2\sqrt{x}}\right)}{{\left(5x+3\sqrt{x}+3\right)}^2}
    Nous allons mettre le numérateur sur le dénominateur 2x2\sqrt{x} .
    f′(x)=10x2x+6x2x+62x−15x×2x2x−9x×2x2x−9×2x2x−(10x×2x2x−15x×2x2x+20×2x2x+3×2x2x−9x2x+122x)(5x+3x+3)2f'\left(x\right)=\frac{\frac{10x}{2\sqrt{x}}+\frac{6\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}+\frac{6}{2\sqrt{x}}-\frac{15x\times 2\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}-\frac{9\sqrt{x}\times 2\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}-\frac{9\times 2\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}-\left(\frac{10\sqrt{x}\times 2\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}-\frac{15x\times 2\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}+\frac{20\times 2\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}+\frac{3\times 2\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}-\frac{9x}{2\sqrt{x}}+\frac{12}{2\sqrt{x}}\right)}{{\left(5x+3\sqrt{x}+3\right)}^2}
    f′(x)=10x2x+6x2x+62x−30xx2x−18x2x−18x2x−(20x2x−30xx2x+40x2x+6x2x−9x2x+122x)(5x+3x+3)2f'\left(x\right)=\frac{\frac{10x}{2\sqrt{x}}+\frac{6\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}+\frac{6}{2\sqrt{x}}-\frac{30x\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}-\frac{18x}{2\sqrt{x}}-\frac{18\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}-\left(\frac{20x}{2\sqrt{x}}-\frac{30x\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}+\frac{40\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}+\frac{6\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}-\frac{9x}{2\sqrt{x}}+\frac{12}{2\sqrt{x}}\right)}{{\left(5x+3\sqrt{x}+3\right)}^2}
    f′(x)=10x2x+6x2x+62x−30xx2x−18x2x−18x2x−20x2x+30xx2x−40x2x−6x2x+9x2x−122x(5x+3x+3)2f'\left(x\right)=\frac{\frac{10x}{2\sqrt{x}}+\frac{6\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}+\frac{6}{2\sqrt{x}}-\frac{30x\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}-\frac{18x}{2\sqrt{x}}-\frac{18\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}-\frac{20x}{2\sqrt{x}}+\frac{30x\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}-\frac{40\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}-\frac{6\sqrt{x}}{2\sqrt{x}}+\frac{9x}{2\sqrt{x}}-\frac{12}{2\sqrt{x}}}{{\left(5x+3\sqrt{x}+3\right)}^2}
    f′(x)=10x+6x+6−30xx−18x−18x−20x+30xx−40x−6x+9x−122x(5x+3x+3)2f'\left(x\right)=\frac{\frac{10x+6\sqrt{x}+6-30x\sqrt{x}-18x-18\sqrt{x}-20x+30x\sqrt{x}-40\sqrt{x}-6\sqrt{x}+9x-12}{2\sqrt{x}}}{{\left(5x+3\sqrt{x}+3\right)}^2}
    f′(x)=−19x−58x−62x(5x+3x+3)2f'\left(x\right)=\frac{\frac{-19x-58\sqrt{x}-6}{2\sqrt{x}}}{{\left(5x+3\sqrt{x}+3\right)}^2}
    Ainsi :
    f′(x)=−19x−58x−62x(5x+3x+3)2f'\left(x\right)=\frac{-19x-58\sqrt{x}-6}{2\sqrt{x}{\left(5x+3\sqrt{x}+3\right)}^2}

    Question 8

    f(x)=3x+52sin(3x−1) +7f\left(x\right)=\frac{3x+5}{2{\mathrm{sin} \left(3x-1\right)\ }+7}

    Correction
    ff est dérivable sur R\mathbb{R} comme quotient de fonctions dérivables sur R\mathbb{R} .
      Deˊriveˊe du quotient\text{\purple{Dérivée du quotient}}
    On considère deux fonctions uu et vv, dérivables sur un intervalle II alors
    (uv)′=u′v−uv′v2\left(\frac{u}{v} \right)^{'} =\frac{u'v-uv'}{v^{2} }
    On reconnaît la forme (uv)′=u′v−uv′v2\color{red}\boxed{\left(\frac{u}{v} \right)^{'} =\frac{u'v-uv'}{v^{2} }} avec u(x)=3x+5u\left(x\right)=3x+5 et v(x)=2sin(3x−1) +7v\left(x\right)=2{\mathrm{sin} \left(3x-1\right)\ }+7
    Ainsi : u′(x)=3u'\left(x\right)=3 et v′(x)=6cos(3x−1) v'\left(x\right)=6{\mathrm{cos} \left(3x-1\right)\ }.
    Il vient alors que :

    f′(x)=3(2sin(3x−1) +7)−(3x+5)(6cos(3x−1) )(2sin(3x−1) +7)2f'\left(x\right)=\frac{3\left(2{\mathrm{sin} \left(3x-1\right)\ }+7\right)-\left(3x+5\right)\left(6{\mathrm{cos} \left(3x-1\right)\ }\right)}{{\left(2{\mathrm{sin} \left(3x-1\right)\ }+7\right)}^2}
    Ainsi :
    f′(x)=6sin(3x−1) +21−(18x+30)cos(3x−1) (2sin(3x−1) +7)2f'\left(x\right)=\frac{6{\mathrm{sin} \left(3x-1\right)\ }+21-\left(18x+30\right){\mathrm{cos} \left(3x-1\right)\ }}{{\left(2{\mathrm{sin} \left(3x-1\right)\ }+7\right)}^2}

    Question 9

    Soit gg la fonction gg dérivable sur ]0;+∞[\left]0;+\infty \right[ définie par : g(x)=e−xxg\left(x\right)=\sqrt{\frac{e^{-x} }{x}} .

    Correction
    (eu)′=u′eu\left(e^{u} \right)^{'} =u'e^{u}
    Soit x∈Rx\in \mathbb{R} .
    On pose : f(x)=e−xxf\left(x\right)=\frac{e^{-x} }{x}
    ff est dérivable sur ]0;+∞[\left]0;+\infty \right[ .
    On reconnaît la forme (uv)′=u′v−uv′v2\left(\frac{u}{v} \right)^{'} =\frac{u'v-uv'}{v^{2} } avec u(x)=e−xu\left(x\right)=e^{-x} et v(x)=xv\left(x\right)=x.
    Ainsi u′(x)=−e−xu'\left(x\right)=-e^{-x} et v′(x)=1v'\left(x\right)=1
    Il vient alors que :
    f′(x)=−e−x×x−e−x×1x2f'\left(x\right)=\frac{-e^{-x} \times x-e^{-x} \times 1}{x^{2} }
    f′(x)=e−x(−x−1)x2f'\left(x\right)=\frac{e^{-x} \left(-x-1\right)}{x^{2} }

    Or g(x)=e−xxg\left(x\right)=\sqrt{\frac{e^{-x} }{x}} peut également s'écrire g(x)=f(x)g\left(x\right)=\sqrt{f\left(x\right)} .
  • (u)′=u′2u\left(\sqrt{u} \right)^{'} =\frac{u'}{2\sqrt{u} }
  • Il vient alors que :
    g′(x)=f′(x)2f(x)g'\left(x\right)=\frac{f'\left(x\right)}{2\sqrt{f\left(x\right)}}
    g′(x)=e−x(−x−1)x22e−xxg'\left(x\right)=\frac{\frac{e^{-x}\left(-x-1\right)}{x^2}}{2\sqrt{\frac{e^{-x}}{x}}}
    Ainsi :
    g′(x)=e−x(−x−1)2x2e−xxg'\left(x\right)=\frac{e^{-x}\left(-x-1\right)}{2x^2\sqrt{\frac{e^{-x}}{x}}}

    Signaler une erreur

    Aide-nous à améliorer nos contenus en signalant les erreurs ou problèmes que tu penses avoir trouvés.

    Connecte-toi ou crée un compte pour signaler une erreur.